Лимит, зах зээлийн, зогсоох захиалга: аль нь хэзээ вэ

Худалдан авах товчийг дарахын өмнө бирж танаас захиалгын төрөл сонгохыг шаардана. Ихэнх эхлэгч хамгийн эхний сонголтыг дарж өнгөрдөг — тэгээд яагаад бодсоноосоо өндөр үнээр авсныг ойлгодоггүй.

Захиалгын төрөл бол нарийн техник биш. Энэ бол «яг одоо хэрэгтэй юу, эсвэл сайн үнэ хэрэгтэй юу» гэсэн энгийн сонголт.

Зах зээлийн захиалга (Market Order)

Зах зээлийн захиалга гэдэг нь «одоо байгаа ямар ч үнээр шууд гүйцэтгэ» гэсэн үг.

Хамгийн хурдан арга. Товч дарангуут захиалга гүйцэтгэгдэнэ. Гэхдээ ямар үнээр гүйцэтгэгдэхийг та удирдахгүй.

Ликвид сайтай зах зээлд (BTC, ETH гэх мэт) ялгаа өчүүхэн. Харин бага ликвидтэй койнд зах зээлийн захиалга нь үнийг өөрөө хэдэн хувиар өсгөж чаддаг — гүн гэж юу болохыг лааны график ба гүний графикийн нийтлэл-ээс уншаарай.

Хэзээ тохиромжтой вэ

Яг одоо гүйцэтгэх нь чухал үед, ликвид сайтай зах зээлд.

Лимит захиалга (Limit Order)

Лимит захиалга гэдэг нь «миний зөвшөөрсөн үнэд хүрвэл гүйцэтгэ, эс бөгөөс хүлээ» гэсэн үг.

Биткойн 100,000 доллар байхад «99,000 доллараар авна» гэж лимит захиалга тавьж болно. Үнэ 99,000 хүрэхэд захиалга гүйцэтгэгдэнэ. Хүрэхгүй бол хүлээгдсэн хэвээр байна.

Давуу тал нь тодорхой: үнээ өөрөө хянана. Хариу төлбөр нь боломж алдах эрсдэл — үнэ 100,000-аас шууд дээшилбэл таны 99,000 дахь захиалга хэзээ ч гүйцэтгэгдэхгүй.

Хэзээ тохиромжтой вэ

Орох үнийн талаар тодорхой бодолтой, яарахгүй үед; эсвэл зах зээлийн гүн муу, слипаж үнэтэй байх үед.

Зогсоох захиалга (Stop Loss) ба ашиг авах захиалга (Take Profit)

Энэ бол тодорхой үнэд хүрэхэд байр суурийг автоматаар хаадаг захиалга.

• Stop Loss — алдагдлыг хязгаарлана. «95,000 хүрвэл зараад гар» гэж урьдчилан тохируулна.
• Take Profit — ашгийг барина. «110,000 хүрвэл зараад гар».

Яагаад автоматжуулах шаардлагатай вэ? Учир нь шийдвэрийг сэтгэл хөдлөлөөс салгах нь энэ хоёрын гол зорилго. Үнэ унаж эхлэхэд «жаахан хүлээе, эргэж сэргэнэ» гэж бодох нь хүн бүрт тохиолддог. Урьдчилан тавьсан зогсоох захиалга тэр мөчид таны өмнөх тайван бодлыг хэрэгжүүлнэ.

Ялангуяа хөшүүрэг ашиглаж байгаа бол зогсоох захиалга сонголт биш, зайлшгүй. Учир нь ликвидаци таныг хүлээхгүй.

Maker ба Taker: шимтгэл яагаад өөр вэ

Биржийн шимтгэлийн хүснэгтэд энэ хоёр үг заавал байдаг:

Тодорхойлолт

• Maker (үүсгэгч) — таны захиалга шууд гүйцэтгэгдэхгүй, захиалгын дэвтэрт үлдэж, зах зээлд ликвид нэмж байна. Лимит захиалга ихэвчлэн ийм.
• Taker (авагч) — таны захиалга дэвтэрт байгаа захиалгатай шууд тааран гүйцэтгэгдэж, ликвидийг авч байна. Зах зээлийн захиалга үргэлж ийм.

Бирж ликвид нэмсэн хүнийг урамшуулдаг тул maker-ийн шимтгэл ихэвчлэн бага. Байнга арилжаа хийдэг бол лимит захиалга ашиглах нь шимтгэлийн зөрүүгээр л мэдэгдэхүйц хэмнэлт өгнө.

Слипаж (Slippage): бодсон үнэ ба бодит үнэ

Слипаж гэдэг нь захиалга өгөх үеийн үнэ ба бодитоор гүйцэтгэгдсэн үнийн хоорондох зөрүү.

100,000 доллар харагдаж байсан ч 100,300-аар гүйцэтгэгдвэл 0.3% слипаж гарлаа. Шалтгаан нь: таны захиалгыг гүйцэтгэхэд тухайн үнэд хангалттай эсрэг захиалга байхгүй тул систем дараагийн үнүүд рүү шилжинэ.

Слипаж хэзээ том болох вэ:

Хэзээ том болох вэ

• Ликвид муутай койн. Хамгийн түгээмэл шалтгаан.
• Том дүнгийн захиалга. Дүн том байх тусам гүнзгий «идэж» орно.
• Мэдээ гарсан хурц хэлбэлзлийн үе.

Ихэнх бирж слипажийн хязгаар (Slippage Tolerance) тохируулах боломж өгдөг: «0.5%-иас их зөрвөл гүйцэтгэхгүй» гэж заах боломжтой. Танил бус койн арилжаалахдаа энэ тохиргоог заавал шалгаарай.

Практик дараалал

Энэ бүхнийг туршихын тулд эхлээд данстай байх хэрэгтэй: биржид данс нээх бүрэн заавар энд байна.

Захиалга өгөхийн өмнөх гурван секундын шалгалт:

1. Яарч байна уу? Тийм бол зах зээлийн захиалга, үгүй бол лимит.
2. Ликвид ямар байна вэ? Гүн нимгэн бол зөвхөн лимит.
3. Хаана гарахаа мэдэж байна уу? Байр суурь нээхтэй зэрэг зогсоох захиалгаа тавь.

Гурав дахь нь хамгийн чухал. Хариулж чадахгүй байвал энэ захиалгыг түр өгөхгүй байх нь зөв — гарах цэгээ тодруулах хүртэл боломж ихэвчлэн хэвээрээ байдаг.