Address poisoning гэж юу вэ? 0 USDT ирсний дараах залилан

Түрийвчийн түүхэнд гэнэт «0 USDT» орлого, эсвэл бараг тэгтэй тэнцэх жижиг USDT орж ирсэн, илгээгчийн хаяг нь таны байнга мөнгө шилжүүлдэг хаягтай их төстэй харагдаж байвал энэ нь ихэвчлэн address poisoning (хаягийн хордлого) юм. Залилагчид энэ 0 төгрөгийн шилжүүлэг хэрэггүй. Тэд таныг дараагийн удаа шилжүүлэг хийхдээ түүхээсээ өөрсдийнх нь хаягийг хуулж авна гэдэгт бооцоо тавьж байгаа юм.

Товч хариулт: ийм шилжүүлэг ирсэн нь өөрөө танд ямар ч хохирол учруулахгүй, хариу үйлдэл хийх ч шаардлагагүй. Цаашид хүлээн авагчийн хаягийг гүйлгээний түүхээс хуулахгүй л бол энэ залилан танд нөлөөлж чадахгүй.

Address poisoning хэрхэн ажилладаг вэ: залилагч таныг «эхлэл, төгсгөлийг л харна» гэж тооцдог

Түрийвчийн хаяг урт. Жишээ нь Ethereum-ийн хаяг 0x-ээр эхэлсэн 42 тэмдэгттэй. Ихэнх хүн шалгахдаа зөвхөн эхний хэдэн, сүүлийн хэдэн тэмдэгтийг хардаг. Address poisoning яг энэ дадлыг ашигладаг:

1. Залилагч таны байнга мөнгө илгээдэг хаягийг, жишээ нь биржийн депозит хаягийг тань олж харна.
2. Программаар маш олон хаяг үүсгэж, эхлэл, төгсгөл нь түүнтэй адил, дунд хэсэг нь огт өөр хуурамч хаяг сонгоно.
3. Тэр хуурамч хаягаас 0, маш бага дүн эсвэл хуурамч токен илгээж, таны гүйлгээний түүхийн хамгийн дээр гаргана.
4. Та дараа нь шилжүүлэг хийхдээ «өмнөх хаягаа» түүхээс хуулж авах үед залилагчийнхыг хуулчихна.

Блокчейн дээрх шилжүүлгийг буцаах боломжгүй. Илгээсэн мөчөөс мөнгө нөгөө талынх болно.

Etherscan-ий албан ёсны мэдлэгийн санд 2025 онд USENIX Security хурал дээр нийтлэгдсэн судалгааг иш татсан байна: 2022 оны 7-р сараас 2024 оны 6-р сар хүртэл Ethereum дээр ойролцоогоор 17 сая хордлогын оролдлого хийгдэж, 1.3 сая орчим хэрэглэгчийг онилж, дор хаяж 79.3 сая ам.долларын хохирол баталгаажсан. Нэг оролдлогын амжилтын хувь ердөө 0.01% орчим тул залилагчид их хэмжээгээр тараах замаар ашиг олдог (Etherscan: Address Poisoning Attacks Are Rising on Ethereum). Өөрөөр хэлбэл таныг хордуулсан нь таныг тусгайлан сонгосон гэсэн үг биш, зөвхөн таны хаяг блокчейн дээр идэвхтэй байгааг л илтгэнэ.

Яагаад 0 USDT-ийн шилжүүлэг ирдэг вэ? Хордлогын гурван хэлбэр

Etherscan-ий ангиллаар хордлогын шилжүүлэг ерөнхийдөө гурван төрөл байдаг:

• Тэг дүнтэй шилжүүлэг: түүхэнд та 0 USDT «илгээсэн» эсвэл «хүлээн авсан» мэт харагдана. Стандарт ERC-20 гэрээ нь хэн ч зөвшөөрөлгүйгээр бусдын нэрээр 0 дүнтэй шилжүүлэг үүсгэхийг зөвшөөрдөг. Тиймээс таны түүхэнд «та хуурамч хаяг руу 0 USDT илгээсэн» гэсэн бичлэг ч гарч болно. Гэвч та юу ч хийгээгүй, ямар ч хөрөнгө хөдлөөгүй.
• Бага дүнтэй жинхэнэ койн (dust): анхаарал татахааргүй бага хэмжээний USDT эсвэл USDC-г үнэхээр илгээдэг.
• Хуурамч токен: залилагч өөрөө USDT нэртэй токен гаргаж илгээдэг тул жинхэнэ USDT орж ирсэн мэт харагдана. Жинхэнэ, хуурамч токеныг ялгах аргыг гэрээний хаягаар ижил нэртэй хуурамч токеныг шалгах тайлбараас үзээрэй.

Дээрх зураг бол Etherscan-ий албан ёсны тайлбар хуудсан дахь гүйлгээний түүхийн жишээ: 0x114-өөр эхэлж e96-гаар төгссөн хэд хэдэн хаяг ээлжилж гарч, 0.00028-ийн жижиг орлого болон нэр нь «ERC-20: USDT» гэсэн хуурамч токен холилдсон байна. Зөвхөн эхлэл, төгсгөлийг харвал эдгээр хаягийг бараг ялгах аргагүй.

Сэжигтэй жижиг шилжүүлэг ирвэл эхлээд эдгээр гурвыг шалга

1. Хулгайд алдсан уу? Түрийвчээ нээх эсвэл block explorer дээр хаягаа шалгаж, үлдэгдэл хэвийн бус багассан эсэхийг хар. Хордлогын шилжүүлэг таны мөнгөнд хүрэхгүй. Хэрэв үлдэгдэл үнэхээр багассан бол энэ нь өөр асуудал (жишээ нь seed phrase задарсан эсвэл approve зөвшөөрлийг урвуулан ашигласан) тул үлдсэн хөрөнгөө даруй шинэ хаяг руу шилжүүл.
2. Илгээгчийн хаяг таны байнга ашигладаг хаягтай төстэй юу? Байнга шилжүүлдэг хаягтайгаа тэмдэгт бүрээр нь харьцуул. Эхлэл, төгсгөл ижил, дунд нь өөр бол хордлого.
3. Түүнтэй ямар ч харилцаа бүү үүсгэ. Хуурамч токеныг зарах гэж оролдох, токены нэрэнд бичсэн холбоос дээр дарах, «буцааж илгээх» хэрэггүй. Хуурамч токены гэрээнд өөр урхи байж болох тул юу ч хийхгүй байх нь хамгийн аюулгүй.

Гүйлгээний From, To талбарыг хэрхэн уншихаа сайн мэдэхгүй бол block explorer-ийн талбар бүрийн тайлбарыг үзээрэй.

Цаашид яаж сэргийлэх вэ: хаягийг гүйлгээний түүхээс бүү хуул

Хүлээн авагчийн хаягийг үргэлж «эх сурвалжаас» нь ав, түүхээс биш:

• Бирж рүү депозит хийхдээ: биржийн аппын «Deposit» хуудаснаас хаягийг тухай бүр шинээр хуул.
• Найз эсвэл худалдагч руу илгээхдээ: тэдний өөрийнх нь түрийвч, биржээс тухайн үед нь хаягийг авч өгөхийг хүс.
• Байнга ашигладаг хаягаа address book / whitelist-д хадгал: ихэнх түрийвч, бирж энэ боломжтой. Нэг удаа хадгалж, нэг удаа шалгаад, дараа нь жагсаалтаасаа сонго.

Дунд хэсгийг нь хүртэл шалга: зөвхөн эхлэл, төгсгөл биш, эхлэл, дунд, төгсгөлийн тус бүр 4–6 тэмдэгтийг харьцуул. Хордлогын хаягийн эхлэл, төгсгөлийг санаатайгаар ижил болгосон байдаг тул ялгаа нь дунд хэсэгт л илэрнэ.

Их дүнгээ эхлээд туршиж илгээ: том шилжүүлгийн өмнө бага дүн илгээж, хүлээн авагч хүлээж авснаа баталсны дараа үлдсэнийг шилжүүл. Нэг удаагийн нэмэлт шимтгэлээр буцаах боломжгүй бүх дүнгээ хамгаална.

Explorer-ийн хамгаалалтыг ашигла: Etherscan тэг дүнтэй токен шилжүүлгийг анхдагчаар нууж, хаяг тодруулах, сэжигтэй хаягийн шошго, хуулах үеийн анхааруулга зэргийг санал болгодог. Байнга ашигладаг хаягтаа хувийн нэрийн шошго (private name tag) нэмбэл жинхэнэ хаяг түүхэнд шууд танигдана.

Хордлогын хаяг руу аль хэдийн илгээчихсэн бол юу хийх вэ

Блокчейн дээрх шилжүүлгийг буцаах боломжгүй, мөнгийг тань буцааж өгөх «хэрэглэгчийн үйлчилгээ» ч байхгүй. Хийж болох зүйлс:

1. Block explorer дээр тухайн гүйлгээг олж, гүйлгээний хэш (TxID), өөрийн хаяг, нөгөө талын хаягийг тэмдэглэн, дэлгэцийн зураг авч хадгал.
2. Хэрэв мөнгийг биржээс гаргасан бол тэр биржийн тусламжийн үйлчилгээнд TxID-гаа даруй өг. Хэрэв залилагч дараа нь мөнгийг аль нэг бирж рүү шилжүүлбэл хууль сахиулах байгууллага мөрдөж, царцаалт хүсэх боломжтой.
3. Монголд цагдаагийн байгууллагад (яаралтай дугаар 102) хандаж, дээрх гүйлгээний мэдээллээ авч очин гомдол гарга. Аль хэлтэс хүлээж авахыг тухайн үед нь цагдаагаас тодруулаарай.
4. «Мөнгийг тань буцааж олж өгнө» гэдэг хүн, компаниас болгоомжил. Өөрөө холбогдож ирээд урьдчилгаа төлбөр эсвэл seed phrase шаардаж байгаа бол бараг үргэлж хоёр дахь залилан байдаг.

Мөн санаарай: seed phrase болон private key-г ямар ч нөхцөлд хэнд ч бүү өг, мөнгө олж өгнө гэсэн хүнд ч гэсэн. Seed phrase яагаад ийм чухал болохыг private key, seed phrase, түрийвчийн хаягийн хамаарлын тайлбараас уншаарай.

Түгээмэл асуултууд

0 USDT-ийн шилжүүлэг ирсэн бол бичлэгийг устгах ёстой юу? Блокчейн дээрх бичлэгийг устгах боломжгүй, устгах шаардлага ч байхгүй. Тэр хаягийг ашиглаж болохгүй гэдгээ санахад л хангалттай. Зарим түрийвч сэжигтэй токен, бичлэгийг нуух боломжтой.

Түүхэнд «0 USDT илгээсэн» гэж харагдаж байна, данс маань хакердагдсан уу? Үгүй. Тэг дүнтэй шилжүүлэгт таны зөвшөөрөл шаардлагагүй, хэн ч таны хаягийн нэрээр үүсгэж чадна, ямар ч хөрөнгө хөдлөхгүй. Үлдэгдэл хэвийн эсэхийг шалгахад л хангалттай.

Зөвхөн Ethereum дээр ийм зүйл тохиолддог уу? Үгүй. Хаяг урт, шилжүүлгийн шимтгэл хямд аль ч сүлжээ хордлогод ашиглагдаж болно. USDT-д түгээмэл хэрэглэгддэг TRON сүлжээнд ч их тохиолддог. Сэргийлэх арга нь адилхан: хаягийг гүйлгээний түүхээс бүү хуул.