Үндсэн нэр томьёо
USDT ба USDC юугаараа ялгаатай вэ? Аль нь аюулгүй вэ
Криптод хамгийн их ашиглагддаг нь биткойн биш, харин стейблкойн. Яагаад доллартай холбоотой койн хэрэгтэй болсон, USDT ба USDC юугаараа ялгаатай, «холбоо тасрах» гэж юу болох, нөөцийг хэрхэн шалгахыг тайлбарлав.
Крипто гэхээр хүмүүс биткойныг боддог. Гэвч гүйлгээний хэмжээгээр хамгийн их ашиглагддаг нь стейблкойн. Биржийн бараг бүх хос /USDT гэж төгсдөгийг та анзаарсан байх.
Яагаад «үнэ өсдөггүй» койн ийм чухал болов? Хариулт нь маш практик.
Шууд хариулт
Арилжаанд USDT, урт хугацаанд хадгалахад USDC гэсэн нь практик хариулт.
- USDT — зах зээлийн хэмжээ хамгийн том, арилжааны хос хамгийн олон. Богино хугацааны орох гарахад гүн нь чухал.
- USDC — АНУ-д бүртгэлтэй компани гаргадаг, нөөцийн тайлангаа илүү ойр давтамжтай нийтэлдэг. Удаан хугацаанд байрлуулахад ил тод байдал нь чухал.
Хоёулаа гол урсгалын хөрөнгө тул «нэг нь сайн, нөгөө нь муу» гэсэн сонголт биш. Доор энэ хариулт хаанаас гарч ирснийг тайлбарлав.
Ямар асуудлыг шийдэж байна вэ
Криптовалютын үнэ өдөрт 10% хэлбэлзэж чадна. Энэ нь хөрөнгө оруулалтад тохиромжтой ч хэмжих нэгж болоход тохиромжгүй.
Яагаад хэмжих нэгж хэрэгтэй вэ
Биткойн зараад ашиг олсон гэж бодъё. Тэр ашгаа юугаар хадгалах вэ? Дахин биткойнд байлгавал маргааш ашиг чинь алга болж болно. Банк руу татах уу? Удаан, шимтгэлтэй, ажлын өдрөөр хязгаарлагдана.
Стейблкойн энэ завсрыг нөхнө: криптогийн хурдтай, долларын тогтвортой байдалтай. Тиймээс:
- Арилжааны завсарлагаанд хөрөнгө «зогсоох» газар
- Улс хооронд мөнгө шилжүүлэх суваг
- Инфляц өндөртэй улсад хадгаламжийн хэрэгсэл
Холбоо (Peg) хэрхэн барьдаг вэ
Холбоо гэдэг нь 1 стейблкойныг 1 доллартай тэнцүү байлгах амлалт.
Энэ амлалтыг барих гурван өөр арга бий, эрсдэл нь ч өөр:
Гурван загвар
1. Бодит мөнгөөр баталгаажсан (USDT, USDC)
Гаргагч компани хэрэглэгчээс доллар авч, түүнтэй тэнцэх койн гаргана. Онолын хувьд бүх койн банкинд байгаа бодит доллараар баталгаажсан. Хамгийн энгийн бөгөөд өнөөдөр давамгайлсан загвар.
Гол асуулт нь: тэр доллар үнэхээр байгаа юу? Энэ асуулт нөөцийн тухай маргааны үндэс.
2. Криптогоор баталгаажсан (DAI гэх мэт)
Доллар биш, крипто хөрөнгийг барьцаанд тавьж гаргана. Хэлбэлзлийг даахын тулд ихэвчлэн илүү барьцаа шаарддаг (жишээ нь 150 долларын ETH барьцаалж 100 долларын койн гаргах).
3. Алгоритмаар зохицуулсан — эрсдэл хамгийн өндөр
Бодит нөөцгүйгээр зөвхөн код, урамшууллаар холбоог барихыг оролддог. 2022 онд TerraUSD (UST) энэ загвараар ажиллаж байгаад хэдхэн хоногийн дотор бүрэн нурж, олон тэрбум долларын хохирол учруулсан. Энэ түүхийг мэдэх нь чухал: «стейбл» гэсэн нэр тогтвортой байдлын баталгаа биш.
USDT ба USDC: аль нь вэ
| USDT (Tether) | USDC (Circle) | |
|---|---|---|
| Зах зээлийн хэмжээ | Хамгийн том | Хоёрдугаарт |
| Ил тод байдал | Түүхэндээ шүүмжлэлтэй | Илүү дэлгэрэнгүй тайлагнадаг |
| Хаана хүчтэй | Ази, шилжүүлэг, P2P | АНУ, байгууллагын хэрэглээ |
Практикт хэрхэн сонгох вэ
Практик зөвлөгөө: биржид арилжаа хийхэд хөрвөх чадвар нь чухал тул USDT давамгайлсан хосууд илүү олон. Урт хугацаанд их дүн хадгалахад ил тод байдлыг илүү үнэлдэг хүмүүс USDC-г сонгодог. Хоёулаа өргөн хэрэглэгддэг.
Холбоо тасрах (Depeg): анхаарах гол эрсдэл
Энэ юу гэсэн үг вэ: стейблкойны үнэ 1 доллараас мэдэгдэхүйц хазайж, зах зээл түүнийг буцаан авч чадах эсэхэд эргэлзэж эхэлсэн байдал.
Хэд болбол анхаарах вэ
0.99 эсвэл 1.01 болох нь хэвийн жижиг хэлбэлзэл. Харин 0.95 болох нь сэрэмжлүүлэг, 0.90-ээс доош унах нь ноцтой асуудал.
Хоёр түүхэн жишээ
- 2023 оны 3 сар: USDC-ийн нөөцийн нэг хэсэг нурсан банкинд байсан гэсэн мэдээллээр үнэ түр 0.87 хүртэл унасан. Хэдэн өдрийн дараа сэргэсэн.
- 2022 оны 5 сар: UST бүрэн нурж, хэзээ ч сэргээгүй.
Ялгаа нь тодорхой: бодит нөөцтэй койн сэргэж чадна, нөөцгүй загвар сэргэж чадахгүй.
Нөөцийг хэрхэн шалгах вэ
Стейблкойн гаргагчид тогтмол нөөцийн тайлан (Reserve Report / Attestation) нийтэлдэг: хэдэн доллар, ямар хэлбэрээр хадгалагдаж байгаа.
Гурван зүйлийг хараарай
- Тайлан хэр давтамжтай гардаг вэ? Сар бүр нь улирал бүрээс дээр.
- Нөөц юунаас бүрдэж байна вэ? Богино хугацаат засгийн газрын бондтой бол найдвартай, тодорхойгүй «арилжааны цаас» бол сул.
- Хэн шалгасан бэ? Хараат бус аудитын компанийн нэр байх ёстой.
Хоёр том гаргагч тайлангаа албан ёсны сайтынхаа ил тод байдлын хуудсанд байршуулдаг: USDT-г Tether-ийн Transparency хуудас-наас (эргэлтэд байгаа хэмжээг нь хамт харуулна), USDC-г Circle-ийн Transparency & stability хуудас-наас (Reserves composition хэсэгтэй). Хоёулаа англи хэл дээр боловч дээрх гурван зүйлийг харахад хангалттай.
Практик анхааруулга: сүлжээгээ бүү андуур
Нэг стейблкойн олон сүлжээн дээр зэрэг оршдог. USDT нь Ethereum (ERC-20), Tron (TRC-20) болон бусад сүлжээнд байдаг.
Шилжүүлэг хийхэд илгээгч ба хүлээн авагчийн сүлжээ заавал таарах ёстой. Tron сүлжээгээр илгээсэн USDT-г Ethereum хаяг руу явуулбал койн алга болно. Энэ бол эхлэгчдийн хамгийн түгээмэл, бас хамгийн үнэтэй алдаа.
Эхлээд бага дүнгээр туршина
Эхний удаа шилжүүлэхдээ хамгийн бага дүнгээр туршиж үзээрэй. Ирснийг баталгаажуулсны дараа л том дүн явуулна. Энэ таван минут таны бүх хөрөнгийг аварч болно.
Практик алхмуудыг биржид данс нээх заавар-аас дэлгэрэнгүй уншаарай.
Энд бичсэн зүйл нь аль нэг койныг санал болгож буй хэрэг биш. Крипто хөрөнгө тэг болж ч мэднэ, өөрөө тооцоолж байж оруулаарай.